Document Type : Original Article

Authors

1 Faculty member of the Institute of Law Enforcement Sciences and Social Studies-rezadoustdar@gmail.com

2 Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University. Tehran Iran Rezaee165@gmail.com

3 Associate Professor, Semnan University, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan. Iran.

Abstract

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی نهادینه‌سازی امر به معروف و نهی از منکر در ناجا انجام شد.
روش: به منظور طراحی الگوی یادشده به شکل بومی در ناجا، از روش پژوهش کیفی و روش نظریه زمینهای استفاده شد. به این منظور صاحبنظران و مسئولان مربوطه با استفاده از پرسشنامه نیمه‌ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. به منظور تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد.
یافته‌ها: درکدگذاری باز، با تحلیل و کدگذاری مصاحبه‌‌های انجام شده، 377 کد‌ باز به دست آمد که به صورت گزاره‌های مفهومی اوّلیه مشخص شدند. درکدگذاری محوری، کدها و مقوله‌های اولیه‌ با یکدیگر مقایسه و پس از حذف کدهای مشابه و ... تعداد 37 کد محوری به دست آمد. برخی از این مقوله‌ها به عنوان پیامدهای امر به معروف و نهی از منکر (شامل اجرای احکام و فرایض الهی، ترویج نیکی «بر پا شدن معروف»، اجتناب از بدی «رخت بستن منکر»، ایجاد سازمان متدین و حیات طیبه، تثبیت نظام اسلامی و طراوت و شادابی آن، و فلاح و رستگاری) و برخی در نقش عامل‌های تأثیرگذار تهیه و تدوین شدند. در مرحله کدگذاری انتخابی، به منظور طراحی الگوی نهادینه سازی امر به معروف و نهی از منکر، مولفه گفتمان سازی و فرهنگ سازی و ... به عنوان مقوله اصلی انتخاب و سایر مقوله‌ها در قالب 5 مقوله دیگر الگوی پارادایمیِ نظریه زمینه‌ای به آن ارتباط داده شدند.
نتیجه‌گیری: در مجموع بر اساس یافته‌های حاصله می‌توان نتیجه گرفت رواج امر به معروف و نهی از منکر ضامن بر پا شدن معروف (واجبات و مستحبات)، رخت بستن منکر (محرمات و مکروهات)، ایجاد سازمان متدین و حیات طیبه، تثبیت نظام اسلامی و طراوت و شادابی آن و در نهایت نیل به فلاح و رستگاری به خصوص در سازمان ناجا می گردد.

Keywords

-         استادی، مریم (1382). «نقش اخلاق در ایجاد امنیت اجتماعی از دیدگاه قرآن و روایات». (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، دانشگاه مازندران، دانشکده الهیات و معارف اسلامی.
-         استراوس، انسلم آل؛ جولیت ام  کوربین (1990). «اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی رویه‌ها و شیوه‌ها». (ترجمه بیوک محمدی)، (۱۳۹۳)، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
-         اکبری دستک، فیش‌الله (1394). «شیوه‌های علمی و اثربخش پلیس در اجرای فریضه امر به معروف و نهی از منکر». بصیرت و تربیت اسلامی.  بازیابی از:
https://www.sid.ir/fa/journal/JournalListPaper.aspx?ID=5321
-         بازرگان، عباس (1389). «مقدمه‌ای بر روش‌های تحقیق کیفی و آمیخته رویکردهای متداول در علوم رفتاری». تهران: نشر دیدار.
-         ترابی، یوسف؛ رجب محمد، فاطمه (1393). «راهبرد نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی و نقش آن در امنیت اجتماعی». پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، سال هفتم، شماره اول (پیاپی بیست و پنجم). بازیابی از:
http://osra.jrl.police.ir/article_9806.html
-         جمشیدی، مسلم؛ غلام جمشیدی، محمدصادق؛ سیاح البرزی، هدایت (1388). «تحلیلی نو و عملی از امر به معروف و نهی از منکر در انتظام اجتماعی». فصلنامه انتظام اجتماعی. دوره اول، شماره چهارم. بازیابی از:
https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=133483
-         حسنی شاهرودی، محمد (1383). «امر به معروف و نهی از منکر در نهضت امام حسین (ع)». حصون، شماره دوم.
-         حسینی استرآبادی، سید شرف‌الدین (1409 ق). «تأویل اآلیات». (چاپ اول)، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
-         حلی، عالمه حسن (1409 ق). «األلفین». (چاپ دوم)، قم: انتشارات دارالهجرت.
-         رضایی‌راد، عبدالحسین (1389). «دولتی شدن امر به معروف؛ پیامدها و راهکارها». پژوهشنامه علوم سیاسی. دوره ششم، شماره بیست‌ویکم.
-         رضایی‌راد، عبدالحسین؛ قبولی درافشان، سید محمدتقی (1384). «آسیب‌شناسی امر به معروف و نهی از منکر با نظر به تجارب تاریخی». نشریه الهیات و معارف اسلامی (مطالعات اسلامی). شماره شصت‌ونهم.
-         رضایی‌راد، غلامحسین (1389). «دولتی شدن امر به معروف؛ پیامدها و راهکارها». پژوهشنامه علوم سیاسی، سال ششم، شماره اول. بازیابی از
http://ensani.ir/file/download/article/20120419194442-8052-56.pdf
-         رضوی، سید هاشم (1390). «ترنم تذکر؛ فریضه امر به معروف و نهی از منکر». (چاپ اول)، تهران: نشر آبژ.
-         زرکوش نسب، عبدالجبار و دیگران (1392).« امر به معروف و نهی از منکر از منظر فقه و حقوق و بررسـی جایگاه دولت و ملت». مجله اندیشه‌های حقوق عمومی. سال دوم، شماره چهارم.
-         طلابکی، اکبر؛ اصلانی، فیروز («1394). بازخوانی مبانی حقوقی امر به معروف و نهی از منکر با نگاهی به حقوق بشر معاصر». نشریه حقوق اسلامی، شماره چهل‌وهفتم. دوره دوازدهم. بازیابی از:
http://ensani.ir/fa/article/361858
-         غضنفری، صفرعلی (1381). «شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر و کارکردهای آن». انتشارات داعا.
-         قمی، علی بن ابراهیم (1404 ق). «تفسیر القمی». (چاپ سوم)، مؤسسه دارالکتاب.
-         مطهری، مرتضی (1389). «مجموعه آثار». (چاپ هفتم)، تهران: انتشارات صدرا.
-         مظفری، علی (1388). «فصلنامه علمی ترویجی بصیرت و تربیت اسلامی». دوره ششم، (پاییز و زمستان 1388)، صص 161-135. بازیابی از:
http://init.jrl.police.ir/
-         مکارم شیرازی، ناصر (1374). «تفسیر نمونه». (چاپ اول)، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
-         منتظر قائم، مهدی (1398). «اکراه در امر به معروف و نهی از منکر». فصلنامه شیعه‌شناسی. دوره هفدهم. شماره اول. بازیابی از:
http://www.shiitestudies.com/article_38409.html
-       Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of Qualitative Research. Third Edition, London: Sage Publications.
-       Glaser, B. & Strauss, A. (1967). The discovery of grounded theory, Aldine Publishing Company. Chicago.
-       Glaser, B., & Strauss, A. (1967). The Discovery of Grounded Theory. Glenn, D. A Studies of Faculty Development Programs in American Association of Bible. Colleges Member Instutions. A Dissertation Doctor of Philosophy. Kansas State University.
-       Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research; Grounded Theory Procedures and Techniques. (2nd ed.). Thousand Oaks. CA: Sage.
-       Strauss, Anselm L., & Corbin, Juliet (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques, Sage.